Isang pagninilay-nilay

Ang nakaraan ay tila pilit natin binabaon sa limot at muli lamang naaalala dahil pula ito sa kalendaryo. Tinuturo man sa eskuwela’y di nito nabubuhay ang silakbo ng pagmamahal sa bayan. Tulad ng isang larawan, unti-unting kumukupas sa alaala ang rebolusyon at mga kabayanihang nagawa noon. Nagiging palaisipan kung ano nga bang pinaglaban nila. Simpleng kalayaan mula sa banyagang mananakop? Ang karapatang magkaroon ng sariling pagkakakilanlan? Ang makawala sa pagkakagapos?

Subalit isang kabalintunaang ngayo’y nakagapos pa rin. Sa kalbaryong pasan araw-araw. Sa kamay ng mga mamumunong pansariling interes ang inuuna. Sa materyalismong pag-iisip. Sa pagsunod sa dikta ng lipunang kinabibilangan.

Huwad na kalayaan nga ba ang mayroon tayo?

Kalayaan

Ngayon ba?
Ngayon ba ang Araw ng Kalayaan?
Hindi sa July 4?
At ano bang ibig sabihin nito?
Tunay ka nga bang malaya?
At hindi dinidiktahan ng estado mo sa buhay?
Ng kursong tinapos mo?
Kung saan ka nagtapos ng pag-aaral?
Kung nakapag-aral ka?
Pero maaari ring nasobrahan ka sa kalayaang iyan.
Paano’y ang hirap mong i-kontrol.
Lahat karapatan mo.
Wala namang kaakibat na responsibilidad.
Bayan kong mahal!
Hindi matapos-tapos ang aking katanungan.
Ganito ba talaga?
Patuloy ka bang igagapos ng kahirapan?
Kahirapang dala ng korupsyon.
Ng kakapalan ng mukha ng mga gahaman.
Ng katamaran.
Ng kamangmangan.
Ng kababawan.
Bayan kong mahal.
Kailan ka tunay na lalaya?